Nederlands leren met Frans Duijts de oplossing voor laaggeletterdheid?

Bijna 2 miljoen Nederlanders is laaggeletterd. Dat betekent, dat maar liefst 1 op de 6 Nederlanders moeite heeft met lezen en schrijven (bron: Stichting Lezen en Schrijven). Een schokkend hoog cijfer omdat we het hier hebben over mensen die Nederlands als moedertaal hebben.

Een zevenkoppig monster

Laaggeletterdheid heeft een groot sociaal en economisch effect op de samenleving. Het kost de Nederlandse samenleving naar schatting 1 miljard Euro per jaar (bron: PwC). Die kostenpost ontstaat doordat er een soort kettingreactie op gang komt in het leven van een laaggeletterde. Brieven van instanties worden bijvoorbeeld niet goed begrepen. Hierdoor komen mensen in financiële problemen. Financiële problemen leggen vaak zo’n grote druk op mensen, dat hun gezondheid hieronder komt te lijden. Ze doen dus vaker een beroep op de gezondheidszorg. Schriftelijke instructies van een arts (een folder of een brochure) worden vervolgens niet goed begrepen, waardoor de behandeling niet of minder effectief is. Laaggeletterdheid is eigenlijk een soort zevenkoppig monster.

Erkenning van het probleem

Het besef dat laaggeletterdheid inmiddels diepgeworteld is in de samenleving en de veroorzaker is van een complexe problematiek, begint gelukkig steeds meer door te dringen. Ook op politiek niveau. Een mooi en origineel voorbeeld in de bestrijding van laaggeletterdheid is de Liedjeskast met daarin een bijdrage van Frans Duijts. Al zingend en spelend kunnen, voornamelijk kinderen, de regels leren van onze taal. Het CDA lanceerde onlangs het idee om de volkszanger in te zetten in het leren van onze taal (‘Leer Nederlands met Frans Duijts’). Het verlengtruc-liedje van de sympathieke zanger over het nut van het langer maken van woorden, was zelfs te horen tijdens een fractievergadering van de VVD in de Tweede Kamer.

Wat je ook vindt van het initiatief: het onderwerp staat inmiddels breed op ieder zijn of haar agenda. Nu de oplossing nog.

Laaggeletterdheid is een complex probleem

Bestrijding van laaggeletterdheid is complex. Daar zijn de deskundigen het wel over eens. Het raakt vele (beleids)terreinen dus samenwerking tussen partijen is hard nodig. Een discipline die hieraan zou moeten worden toegevoegd, is kennis over gedragsverandering & communicatie: Hoe zorgen we ervoor, dat laaggeletterden over een drempel van (overigens onterechte) schaamte komen? Hoe krijgen we ze gemotiveerd om hier wat aan te doen? Hoe krijg je beslissers zo ver, dat ze willen investeren in het oplossen van het probleem? Zo staat het onderwerp bij veel MBO-scholen (waarbij het percentage laaggeletterden onder niveau 1- en 2-studenten de grens van de 50% passeert) nog niet of onvoldoende op de agenda. Hoe zorgen we ervoor, dat gezondheidsinstellingen, zoals ziekenhuizen, in begrijpelijke taal communiceren voor een laag taalniveau? Een kleine greep uit relatief kleine projecten, die voor een groot effect kunnen zorgen.

Mensen ‘mee’ krijgen is niet eenvoudig

Alle reden dus om als gedragsveranderingsdeskundige aan te schuiven bij experts die vaak op lokaal niveau met diverse programma’s aan het werk zijn met zowel curatieve als preventieve bestrijding van laaggeletterdheid. Want mensen ‘mee’ krijgen, zowel beleidsmakers als de laaggeletterde zelf, blijkt nog niet zo eenvoudig. Daar is meer voor nodig dan een goed plan, een mooi project, een interactieve website of een informatieve brochure. We hebben te maken met verschillende vormen van weerstand bij diverse lagen binnen organisaties, verschillende motieven, het gebrek aan urgentie, onvoldoende besef van de reikwijdte van de problematiek of het nut van preventie. Een goede analyse (‘luisteren’), een duidelijke visie en kunnen aansluiten bij de doelgroep zijn belangrijke eerste stappen op weg naar de oplossing en het bedenken van een goede interventie. Communicatie is daarbij een essentieel onderdeel.

Experiment: wie durft?

Intensieve samenwerking tussen uiteenlopende organisaties, instanties en experts vormt de sleutel tot het succes om laaggeletterdheid te voorkomen en te bestrijden. Onze visie is, dat meer inspanning op het gebied van en kennis over gedragsverandering & communicatie een meer dan nuttige aanvulling is. Laten we met een klein project beginnen waar meerdere disciplines, waaronder de gedragsveranderaar & communicatiedeskundige, om tafel zitten. En laten we goed monitoren of we de mensen daadwerkelijk in beweging krijgen. (Foto: De Liedjeskast)

Wie durft het experiment aan? 

Neem nu contact met ons op!